Üsküdar'ın sırtlarında, Toptaşı'nın dar sokakları arasında yükselen Atik Valide, Mimar Sinan'ın son büyük eserlerinden ve tasarladığı en geniş külliyelerden biridir. Yalnızca bir cami değil; medrese, darüşşifa, imaret, tekke, hamam ve okulların bir tepeye yayıldığı, kendi kendine yeten koca bir hayır şehridir.

Külliyeyi, Sultan II. Selim'in eşi ve III. Murad'ın annesi Nurbanu Sultan yaptırdı. İnşaat 1570'lerde başladı ve 1583'te tamamlandı; adındaki 'Atik' (eski) sözcüğü, onu Üsküdar iskelesindeki daha yeni Yeni Valide Camii'nden ayırmak için sonradan eklendi. Sinan burada, olgunluk döneminin ustalığını gösterişten çok denge ve huzur duygusuyla ortaya koyar.

Cami, turist kalabalığından uzak, hâlâ dua edilen sakin bir mahalle içindedir; bu da onu İstanbul'un en otantik köşelerinden biri yapar. İçeride, mihrap ve minber çevresini kaplayan 16. yüzyıl İznik çinilerine dikkat edin — mercan kırmızısı ve derin firuzenin en parlak dönemine ait, bahçe motifleriyle bezeli bu panolar Osmanlı çiniciliğinin zirvesidir. Ahşap tavan işçiliği ve çift revaklı avlusu da görülmeye değer.